:: دوره 2، شماره 2 - ( 6-1397 ) ::
جلد 2 شماره 2 صفحات 0-0 برگشت به فهرست نسخه ها
‎ نقش سواد فرهنگی در تحول علوم انسانی اسلامی
محسن فرمهینی فراهانی
دانشیار دانشگاه شاهد، ایران، تهران
چکیده:   (473 مشاهده)
چکیده

سواد فرهنگی ریشه در میراث فرهنگی و اجتماعی یک کشور دارد و ازآنجاکه کشور ما به‎ویژه پس از ظهور اسلام بافت مذهبی داشته و با اسلام آمیخته است، نمی‌توان میان آنها جدایی قائل شد. سواد فرهنگی حیطه گسترده‌ ای دارد و تمام دامنه‌ های فعالیت‌ های انسانی را از دین و علم گرفته تا ورزش در برمی‌گیرد. هدف مقاله حاضر تبیین مفهوم سواد فرهنگی و اهمیت و نقش آن در تحولات علوم انسانی اسلامی است. در این راستا این پرسش‎ها مطرح است: مفهوم سواد فرهنگی و ضرورت و اهمیت آن چیست؟ ابعاد و مؤلفه‎ های کلیدی‎ اش کدام ‎اند؟ نقش سواد فرهنگی در تحول علوم انسانی اسلامی چیست؟ چه راهکارهایی می‌ توان برای تحقق سواد فرهنگی به ‎ویژه در نظام آموزش و پرورش جهت نقش ‎آفرینی آن در تحول علوم انسانی اسلامی متصور شد؟ تحقیق پیشِ رو از نوع کیفی- تحلیلی است و محقق با بررسی و مطالعه منابع و اسناد مکتوب مرتبط، با استفاده از ابزار فیش‎ برداری در پی پاسخ ‎گویی به پرسش‎ های تحقیق بر می‌ آید. بر اساس یافته‌ های مهم این، سواد فرهنگی آن چیزی است که همه تمام اقشار جامعه به ‎ویژه دانش‎ آموزان باید از آن آگاه باشند و حفاظت از فرهنگ ایرانی ـ اسلامی نیازمند سواد فرهنگی است. سواد فرهنگی، بحثی میان ‎رشته‌ای و دارای قالب پیوستاری است، نه تک‎ مقوله‌ای. این بحث ابعاد متعدد دارد که بررسی آن، هم برای دستیا بی آسان‎تر به اهداف تحول علوم انسانی اسلامی و هم برای درک تحلیلی و انتقادی مسائل اجتماعی و فرهنگی لازم و مؤثر است. مؤلفه‌ های سواد فرهنگی به عمده‌ ترین ابعاد، جنبه‌ ها، ویژگی‌ ها و همچنین بخش‌های کلی مفهوم سواد فرهنگی اطلاق می‌شود که عبارت‎اند از: تاریخ ملی ، تاریخ جهان، ادبیات، مشاهیر، دین و مذهب، هنر و سبک معماری، اقتصاد، سیاست، موسیقی، علوم پایه، پزشکی و سلامت، جغرافیا، جامعه‌ شناسی و روان‎شناسی، رسانه‌ ها و مطبوعات، ضرب‌ المثل‌ها و فناوری. منظور از عناصر سواد فرهنگی، مصادیق و زیرمؤلفه‌ های هر یک از مؤلفه‌ های اصلی است که به بهترین نحو ممکن، کیفیت و وضعیت سواد فرهنگی را در وجوه گوناگون نمایان می‌سازد. به دلیل ماهیت و عمومیت سوادآموزی فرهنگی، باید علاوه بر نگاه تخصصی به آن، این موضوع به «حوزه فرهنگ عمومی» نیز سوق داده شود. به همین دلیل است که سواد فرهنگی را می‌توان پیش‎ نیازی برای تحول در علوم انسانی اسلامی دانست.
واژه‌های کلیدی: سواد فرهنگی، تحول، علوم انسانی، علوم اسلامی.
متن کامل [PDF 3731 kb]   (61 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: عمومى
دریافت: 1398/11/21 | پذیرش: 1398/11/21 | انتشار: 1398/11/21


XML   English Abstract   Print



دوره 2، شماره 2 - ( 6-1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها